Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh (ĐHQG-HCM) vừa chính thức ban hành Quy chế Bảo đảm chất lượng giáo dục (Quy chế 2026), thay thế cho Quy chế được ban hành năm 2017, nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới. Đây được xem là một bước đi mang tính chiến lược, thể hiện cam kết mạnh mẽ của ĐHQG-HCM trong việc không ngừng cải tiến, nâng cao chất lượng giáo dục và hướng tới sự phát triển bền vững.
Bối cảnh
Sau gần một thập kỷ triển khai, Quy chế bảo đảm chất lượng (BĐCL) năm 2017 đã hoàn thành tốt vai trò nền tảng và định hướng chất lượng cho toàn hệ thống ĐHQG-HCM, nhưng đến nay đã bộc lộ một số hạn chế trước bối cảnh mới. Quy chế 2026 giúp định hình lại cách thức vận hành công tác chất lượng tại ĐHQG-HCM:
- Kiến tạo mô hình vận hành đồng bộ, linh hoạt: Quy chế mới chuẩn hóa chu trình cải tiến liên tục dựa trên 4 thành phần cốt lõi bao gồm: Chính sách chất lượng; Hệ thống - Quy trình; Phân tích dữ liệu - Quản lý thông tin; Giám sát - Đánh giá.
- Chuẩn hóa cơ chế "liên thông dọc" và "liên thông ngang": Đảm bảo sự nhất quán chặt chẽ từ cấp chiến lược của ĐHQG-HCM đến các cơ sở giáo dục thành viên. Đồng thời, cơ chế này tối ưu hóa việc chia sẻ dữ liệu, học hỏi kinh nghiệm và lan tỏa các thực hành tốt giữa các đơn vị trong toàn hệ thống.
- Chính thức hóa vai trò của chuyển đổi số: Công nghệ không còn là công cụ hỗ trợ mà đã được lồng ghép toàn diện thành một phần cốt lõi của công tác BĐCL. Quy chế quy định rõ việc phát triển hệ thống quản lý học tập, xây dựng nền tảng số hóa các giao dịch học thuật và từng bước ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong giám sát chất lượng.
- Lan tỏa văn hóa chất lượng sâu rộng: Quy chế nhấn mạnh BĐCL không phải là nhiệm vụ riêng của tổ chức chuyên trách, mà là trách nhiệm chung của toàn thể lãnh đạo, giảng viên, viên chức cho đến người học. Kết quả công tác BĐCL cũng được gắn liền với thi đua, khen thưởng và lộ trình phát triển nghề nghiệp.
Cấu trúc và nội dung cốt lõi của Quy chế mới
Quy chế Bảo đảm chất lượng giáo dục mới được cấu trúc chặt chẽ gồm 05 Chương và 33 Điều:
- Chương I - Những quy định chung: Xác định rõ phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng. Chương này nêu rõ mục đích của văn bản là thiết lập một khung quy định thống nhất, làm tiền đề xây dựng văn hóa chất lượng, thực hiện trách nhiệm giải trình với xã hội và chuẩn hóa các thuật ngữ chuyên môn trọng tâm.
- Chương II - Các nguyên tắc BĐCL giáo dục tại ĐHQG-HCM: Khẳng định các nguyên tắc cốt lõi như: Chất lượng là trách nhiệm của chính cơ sở giáo dục; bảo đảm sự cân bằng hài hòa giữa tự chủ và trách nhiệm giải trình; tăng cường sự tham gia và hợp tác của các bên liên quan. Đặc biệt, hệ thống BĐCL bên trong phải vận hành tinh gọn, hiệu quả, loại bỏ các quy trình trùng lặp; đồng thời cam kết bảo đảm nguồn lực (tài chính, nhân sự) ổn định và thực hiện công khai, minh bạch các thông tin hoạt động, chương trình đào tạo trên trang thông tin điện tử.
- Chương III - Mô hình và các thành tố BĐCL bên trong: Chi tiết hóa mô hình BĐCL bên trong thống nhất của ĐHQG-HCM dựa trên phân tích môi trường chiến lược. Quy chế yêu cầu tích hợp các quy trình dạy - học theo chuẩn đầu ra, triển khai kế hoạch chuyển đổi số và vận hành hệ thống thông tin quản lý tích hợp cơ sở dữ liệu dùng chung nhằm phục vụ hiệu quả cho công tác giám sát, đối sánh các chỉ số thực hiện chính (KPIs).
- Chương IV - Tổ chức bộ máy và trách nhiệm của các bên liên quan: Phân định rõ ràng, minh bạch thẩm quyền, chức năng quản lý, giám sát và thực thi công tác BĐCL giáo dục giữa hai cấp: Cấp ĐHQG-HCM và cấp đơn vị thành viên/trực thuộc.
- Chương V - Tổ chức thực hiện: Quy định lộ trình triển khai cụ thể đối với hệ thống. ĐHQG-HCM giao trách nhiệm cho các cơ sở giáo dục thành viên chủ động rà soát, ban hành mới hoặc sửa đổi quy định nội bộ cấp đơn vị cho phù hợp với Quy chế. Đồng thời, văn bản cũng quy định việc định kỳ rà soát, điều chỉnh Quy chế để kịp thời bắt kịp các thay đổi pháp lý và các chuẩn mực mới của khu vực.
Việc ban hành Quy chế Bảo đảm chất lượng giáo dục mới là minh chứng rõ nét cho quyết tâm đầu tư bài bản và tư duy đổi mới của ĐHQG-HCM. Văn bản này không chỉ là hành lang pháp lý quan trọng mà còn là cơ sở để kiến tạo một môi trường giáo dục đại học minh bạch, hiện đại, lấy chất lượng làm giá trị cốt lõi. Qua đó, ĐHQG-HCM tiếp tục khẳng định vị thế, uy tín trên bản đồ giáo dục đại học khu vực và thế giới.
Văn bản Quy chế tại đây
Từ khóa: BĐCL