Trong bối cảnh giáo dục đại học chuyển dịch mạnh mẽ sang mô hình quản trị thông minh dựa trên dữ liệu, tỷ lệ sinh viên tốt nghiệp đúng hạn trở thành thước đo quan trọng phản ánh chất lượng đào tạo và mức độ hỗ trợ dành cho người học. Không chỉ là con số thống kê, tỷ lệ này cho thấy hiệu quả vận hành của toàn bộ hệ thống, từ thiết kế chương trình, tổ chức giảng dạy đến tư vấn, hỗ trợ và giám sát tiến độ học tập.
Tỷ lệ sinh viên tốt nghiệp đúng hạn đang trở thành động lực thúc đẩy đổi mới quản trị, nâng cao chất lượng đào tạo.
Thực tiễn quốc tế cho thấy, nâng cao tỷ lệ sinh viên hoàn thành chương trình đúng hạn là bài toán khó với phần lớn nền giáo dục. Báo cáo của Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) ghi nhận trung bình chỉ khoảng 43% sinh viên tại 38 quốc gia thành viên của tổ chức này hoàn thành chương trình đại học đúng thời hạn thiết kế. Trong khi đó, các nền giáo dục Đông Á chứng minh điều ngược lại: Nhật Bản khoảng 80%, Trung Quốc khoảng 90% và Hàn Quốc 71%1 sinh viên tốt nghiệp đúng hạn. Những con số này phản ánh sự phối hợp chặt chẽ giữa chính sách, cơ chế thị trường và cam kết của các chủ thể trong hệ thống giáo dục tại các quốc gia này.
Tại Việt Nam, tỷ lệ sinh viên tốt nghiệp đúng hạn có sự khác biệt đáng kể giữa các nhóm ngành, dao động từ 40-90%. Các ngành kỹ thuật – công nghệ thường chỉ đạt 40-50%, trong khi khối kinh doanh, quản lý và khoa học sức khỏe có tỷ lệ cao hơn, từ 70-90%. Đối với ĐHQG-HCM, tỷ lệ trung bình hàng năm hiện ở mức hơn 50%.
Tỷ lệ sinh viên tốt nghiệp đúng hạn tại các đơn vị thành viên ĐHQG-HCM (ước tính năm 2025).
Trước yêu cầu nâng cao chất lượng đào tạo và cải thiện tiến độ học tập của sinh viên, thời gian qua, các trường thành viên ĐHQG-HCM đã tiến hành rà soát toàn diện những yếu tố ảnh hưởng đến tiến độ tốt nghiệp của sinh viên. Từ thiết kế chương trình, phương thức kiểm tra – đánh giá, chuẩn đầu ra ngoại ngữ đến các vấn đề tâm lý và khó khăn tài chính của người học… đều được phân tích để tháo gỡ những nút thắt cản trở sinh viên hoàn thành chương trình đúng hạn. Kết quả bước đầu cho thấy khi các giải pháp được triển khai đồng bộ – chuẩn hóa chương trình, tối ưu lịch học, triển khai cố vấn học tập và hỗ trợ tài chính – tỷ lệ sinh viên hoàn thành chương trình đào tạo trong thời gian quy định có xu hướng cải thiện rõ rệt.
ĐHQG-HCM xác định nâng cao tỷ lệ sinh viên tốt nghiệp đúng hạn là một trong những nhiệm vụ trọng tâm.
Bước vào giai đoạn 2026-2030, ĐHQG-HCM xác định nâng cao tỷ lệ sinh viên tốt nghiệp đúng hạn là nhiệm vụ trọng tâm, được cụ thể hóa trong Chiến lược phát triển ĐHQG-HCM với hệ thống chỉ tiêu, lộ trình và bộ giải pháp rõ ràng. Trong đó, hai trụ cột then chốt gồm chuẩn hóa chương trình đào tạo và vận hành hiệu quả hệ thống cảnh báo học vụ sớm, giúp sinh viên được hỗ trợ kịp thời khi phát sinh nguy cơ kéo dài tiến độ.
Song song đó, ĐHQG-HCM định hướng xây dựng hệ sinh thái chăm sóc người học toàn diện, nơi các đơn vị đào tạo, phòng ban chức năng, giảng viên và cố vấn học tập cùng chia sẻ trách nhiệm trong hành trình học tập của sinh viên.
Phát huy sức mạnh hệ thống, ĐHQG-HCM xây dựng cơ chế giám sát liên tục dựa trên dữ liệu và tăng cường chia sẻ kinh nghiệm giữa các đơn vị. Việc kết nối này không chỉ tạo điều kiện để các mô hình hiệu quả được nhân rộng mà còn giúp các giải pháp quản trị chất lượng đào tạo được triển khai nhanh chóng và chuẩn xác hơn.
Từ một chỉ số đo lường, tỷ lệ sinh viên tốt nghiệp đúng hạn đang trở thành động lực thúc đẩy đổi mới quản trị, nâng cao chất lượng đào tạo và củng cố văn hóa trách nhiệm trong toàn hệ thống ĐHQG-HCM. Triển khai đồng bộ các giải pháp chiến lược, kỹ thuật và hành chính là bước đi quan trọng hướng đến mục tiêu tạo lập môi trường trong đó mỗi sinh viên đều có cơ hội hoàn thành chương trình đại học đúng tiến độ trong điều kiện tối ưu nhất.
Nguyễn Thị Lê Na, Nguyễn Quốc Chính, Phạm Thị Bích
Nguồn:vnuhcm.edu.vn
