Bảo đảm chất lượng bên trong (IQA) đang ngày càng khẳng định vai trò chiến lược trong quản trị đại học, trở thành nền tảng giúp các cơ sở giáo dục nâng cao chất lượng đào tạo, hiệu quả nghiên cứu và mức độ hài lòng của người học. Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục đại học năm 2018 tiếp tục đặt ra yêu cầu các trường phải chủ động xây dựng hệ thống bảo đảm chất lượng mạnh, thực hiện tự đánh giá thường xuyên và công khai trách nhiệm giải trình.
Trong bối cảnh đó, mô hình bảo đảm chất lượng bên trong AUN-QA phiên bản 2.0 (2024) đánh dấu bước chuyển quan trọng từ cách tiếp cận thiên về kỹ thuật của phiên bản 2016 sang tư duy hệ thống gắn với toàn bộ hệ sinh thái chất lượng. Mô hình mới làm nổi bật sự kết nối giữa bảo đảm chất lượng với chiến lược phát triển, quản trị nguồn lực và vai trò của các bên liên quan. Vẫn dựa trên chu trình PDCA, mô hình tổ chức bốn nhóm hoạt động liên kết chặt chẽ: hoạch định, triển khai, theo dõi và cải tiến liên tục.
Mô hình đảm bảo chất lượng bên trong theo AUN-QA (2024).
Ở nhóm Plan, trọng tâm là xây dựng chính sách, cơ cấu tổ chức và khung quản trị chất lượng, bảo đảm sự gắn kết giữa sứ mạng nhà trường và nhu cầu của các bên liên quan. Nhóm Do tập trung vận hành các quy trình cốt lõi về đào tạo, nghiên cứu và phục vụ cộng đồng. Nhóm Check sử dụng dữ liệu và minh chứng làm cơ sở theo dõi, đánh giá kết quả. Cuối cùng, nhóm Act bao gồm hoạt động tự đánh giá, đối sánh, kiểm định và đưa ra giải pháp cải tiến, giúp hệ thống luôn thích ứng với thay đổi của môi trường chiến lược.
Bổ trợ cho mô hình này, Bộ công cụ AUN-QA IQA Management Toolkit 2025 cung cấp khung hướng dẫn thực hành giúp cụ thể hóa các thành tố của IQA thành các hoạt động quản lý rõ ràng. Dựa trên trục trung tâm là cam kết lãnh đạo – yếu tố quyết định sự bền vững của công tác bảo đảm chất lượng – bộ công cụ tổ chức bốn nhóm nội dung: kiểm soát nguồn lực, vận hành quy trình, đo lường chất lượng và phát triển đội ngũ. Dữ liệu giữ vai trò then chốt trong toàn bộ quá trình ra quyết định, giúp chiến lược, quy trình và nguồn lực được đồng bộ và vận hành nhất quán. Đặc biệt, mô hình nhấn mạnh xây dựng văn hóa chất lượng phù hợp với định hướng đổi mới và cải tiến liên tục.
Mô hình quản lý bảo đảm chất lượng bên trong theo AUN-QA (2025)
Bước vào giai đoạn 2026-2030, dựa trên khung IQA và Toolkit, ĐHQG-HCM sẽ triển khai các hoạt động nhằm nâng cấp toàn diện hệ thống bảo đảm chất lượng. Các trọng tâm bao gồm cập nhật Quy chế bảo đảm chất lượng theo xu hướng mới, xây dựng bộ tiêu chuẩn đánh giá IQA và các tài liệu hướng dẫn, tăng cường đào tạo – bồi dưỡng năng lực về bảo đảm chất lượng cho đội ngũ, phối hợp lan tỏa thực tiễn tốt trong cả nước và chia sẻ kinh nghiệm với cộng đồng AUN.
Việc áp dụng hiệu quả mô hình IQA phiên bản mới không chỉ củng cố năng lực quản trị chất lượng mà còn giúp chuẩn hóa quy trình, phát triển văn hóa chất lượng bền vững, qua đó khẳng định vị thế tiên phong của ĐHQG-HCM trong tiến trình đổi mới và hội nhập khu vực, quốc tế.
Nguyễn Tiến Công – Nguyễn Quốc Chính
Nguồn: vnuhcm.edu.vn
